Gerbrand Bas

Het zakenblad Business Week maakt, geholpen door 22 consultants, wetenschappers en vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, jaarlijks een overzicht van de beste designopleidingen ter wereld. Nederland is niet geheel onverwacht vertegenwoordigd met twee opleidingen. Keurig verdeeld over HBO en Academisch onderwijs neemt Nederland met de Design Academy en de TU Delft een prominente plaats in op deze lijst waarop de Amerikaanse opleidingen, hoe kan het ook anders, veruit (29) in de meerderheid zijn. Opvallend is meer de opkomst van de Aziatiatische landen (9) en India (2). Afrika ontbreekt geheel terwijl ook Zuid Amerika schamel is vertegenwoordigd (Brazilie). Designonderwijs is dus nog vooral nog steeds een angelsaksische aangelegenheid waar vooral Noord Amerika en Europa (16) de dienst uitmaken. Dat aan die situatie wel eens heel snel een einde zou kunnen komen blijkt ook uit het feit dat de instroom van Aziatische studenten aan westerse opleidingen sterk aan het opdrogen is.

Aantal topdesignopleidingen per continent:

Bron: Business Week 2008

• The Best Design Programs in the World - BusinessWeek

Het blijft kwakkelen met de Designprijzen in Nederland designland. De Designprijs Rotterdam beleefde dit jaar z’n tweede - of was het derde - wederopstanding. De Nederlandse Designprijzen verdwijnen langzaam uit beeld en de meer regionaal georienteerde prijzen gaan en staan met de carriere van de verantwoordelijke gedeputeerde of wethouder. Met de brandnieuwe Haagsche North Sea Pearls als meest recente voorbeeld van dit fenomeen.

Dat is merkwaardig omdat de reputatie, autoriteit én het succes van de Engelse, Duitse en Amerikaanse tegenhangers al vele decennia volstrekt onomstreden is. Sterker nog: ze bezwijken bijna onder de enorme belangstelling. Want wie zich niet kan tooien met een iF Award, een Roter Punkt of een IDEA Award telt nauwelijks mee in het in het internationale designgeweld. En dat geldt dus ook voor Nederlandse bureaus en bedrijven.

In Nederland zijn het vooral de vooral de ‘verticale’ prijzen die standhouden. De Lensvelt Interieurprijs weet elk jaar weer het beste op het gebied van interieurvormgeving naar boven te halen. De Stichting het Best Verzorgde Boek doet dat al jarenlang op het gebied van boekvormgeving en om de paar modeprijzen wordt gevochten. Zo moeilijk kan het dus niet zijn. Waarom lukt dat dan niet over de hele designbreedte?

Een deel van het antwoord is terug te vinden in de ‘Umfrage’ van het Duitse designblad ‘Design Report’. Het blad legde de ‘zaakvoerders’ van de iF Design Award, de Designpreis der BRD en de Red Dot Award 14 vragen voor. De antwoorden laten zich lezen als een handboek voor de Eindhovense en Rotterdamse prijsvechters. Deels ontmoedigend, want de vijftigjarige historie van de drie Duitse prijzen valt niet meer in te halen. En tegelijk bemoedigend want ze beconcurreren elkaar al vijftig jaar vrolijk tot op het bot zonder zichtbare schade. En ze worden gerund als ondernemingen met een dito begroting, 2,7 miljoen euro in Hannover wordt tussen neus en lippen door gemeld. Maar de belangrijkste les de verbinding tussen vraag en aanbod die ze alledrie al tijd succesvol wisten te realiseren. Het is het verschil tussen middel en doel, het verschil tussen een designparty en een designerparty én het verschil tussen succes en Eindhoven en Rotterdam.

• umfrage.pdf (application/pdf-object)